Thiết bị đồng hồ vạn năng là gì? Hướng dẫn sử dụng đúng cách

9

Chắc hẳn các bạn đã không còn quá xa lạ với sản phẩm mang tên Đồng hồ vạn năng. Đây là một thiết bị hữu ích được sử dụng trong sửa chữa ô tô giúp người dùng chẩn đoán các sự cố điện thường gặp trên xe.

Ngoài ra, đây còn là một công cụ có thể được sử dụng tại nhà. Người dùng nên tham khảo cách sử dụng đồng hồ vạn năng để kiểm tra sai số chính xác.

Thiết bị đồng hồ vạn năng là gì?

Đồng hồ vạn năng, hay có tên gọi tiếng anh là Multimeter hoặc còn được gọi là vôn kế. Là một chiếc đồng hồ đo điện cầm tay “di động” để đo điện áp, dòng điện (ampe), điện trở và các giá trị khác. 

Đồng hồ vạn năng là gì
Đồng hồ vạn năng là gì

Đồng hồ vạn năng có đa dạng các phiên bản tương tự và kỹ thuật số và chúng hữu ích cho mọi thứ, từ các bài kiểm tra đơn giản như đo điện áp pin đến xử lý sự cố và chẩn đoán phức tạp.

Chúng là một trong những công cụ yêu thích của thợ điện  để khắc phục  sự cố điện trong động cơ, thiết bị, mạch điện, nguồn điện và hệ thống dây điện. Mặt khác, đồng hồ vạn năng khá dễ sử dụng, dành cho những ai không chuyên cũng có thể học cách sử dụng thiết bị này. 

  • Đồng hồ vạn năng kim dựa trên một microam kế (một thiết bị đo dòng điện hoặc cường độ dòng điện) và có một con trỏ kim di chuyển trên thang chia độ. Đồng hồ vạn năng có tính năng tương tự, nhưng rẻ hơn so với các đối tác kỹ thuật số của họ. Tuy nhiên, có thể khó để một số người có thể đọc chính xác. 
  • Đồng hồ vạn năng kỹ thuật số là loại phổ biến nhất và bao gồm các phiên bản đơn giản cũng như các thiết kế nâng cao dành cho các kỹ sư điện tử. 

Thay vì các kim trỏ chuyển động và thang đo được thấy ở các đồng hồ analog. Thay vào đó, đồng hồ đo kỹ thuật số hiển thị số đọc trên màn hình LCD.

Hiện nay, đồng hồ vạn năng được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực xã hội, bao gồm sản xuất, chế tạo và bảo dưỡng ô tô. Các ứng dụng đồng hồ vạn năng bao gồm:

– Dùng để đo điện áp như: Đo điện một chiều, xoay chiều 

– Đo điện trở có điện áp, ôm kế nhỏ và dòng điện không đổi. 

– Dùng để đo thời gian và tần số nhanh 

– Có khả năng chẩn đoán các sự cố liên quan đến mạch điện  ô tô, kiểm tra ắc quy, máy phát điện  ô tô, .. .

Cách sử dụng đồng hồ điện năng

Bước 1: Kết nối đầu dò màu đen với COM và đầu dò màu đỏ với mAVΩ. Đặt đồng hồ vạn năng thành “2V” trong dải DC (dòng điện một chiều). Ở đây chúng ta đo điện áp 2A của pin. Hầu hết tất cả các thiết bị điện tử cầm tay đều sử dụng điện năng chứ không phải dòng điện xoay chiều.

Bước 2: Vặn núm xoay đến vạch 20V.

Bước 3: Kết nối đầu dò màu đen với cực âm hoặc “-” của pin và đầu dò màu đỏ với cực dương hoặc “+”. Siết chặt các đầu dò vào cực dương và cực âm của pin AA bằng một chút lực. Nếu bạn có pin mới, bạn sẽ thấy khoảng 1,5V trên màn hình (pin này là pin mới nên điện áp của nó cao hơn 1,5V một chút).

Bước 4: Đọc kết quả trên màn hình

Các thông số kỹ thuật trên Đồng hồ vạn năng
Các thông số kỹ thuật trên Đồng hồ vạn năng

Cách sử dụng đồng hồ vạn năng đo dòng điện

  • Đo dòng điện của mạch bằng cách đo bằng ampe

– Ampe, viết tắt của ampere là một đơn vị đo cường độ dòng điện, nó cho biết cường độ  dòng điện chạy qua mạch.

– Việc đo cường độ dòng điện rất hữu ích, nó giúp ta biết được chất liệu của thiết bị đó có phải là vật dẫn điện tốt hay không.

Cách sử dụng đồng hồ vạn năng đo dòng điện
Cách sử dụng đồng hồ vạn năng đo dòng điện
  • Cắm que đo màu đen vào COM và que đo màu đỏ vào cổng A 

Cắm đầu dò màu đen vào cổng COM hoặc bạn có thể có hai cổng để đo amp. Một công có thể xử lý dòng lên đến 10 amps (10 A) và cổng mA có thể lên đến khoảng 300 miliampe (300 mA). Nếu bạn không chắc chắn về phạm vi dòng điện cần đo, hãy cắm que màu đỏ vào cực A thay vì  mA.

– Bạn có thể chuyển sang miliampe nếu cần để đọc chính xác hơn. 

– Miễn là bạn đọc một cái gì đó dưới amps tối đa (10A), đồng hồ vạn năng của bạn sẽ hoạt động. 

– Điều chỉnh thang đo đến phạm vi chính xác để đo tương đương với que có màu đỏ. 

  • Xác định vị trí phạm vi đo dòng Amps và vặn núm xoay về vị trí đó

Tìm ký tự A, viết tắt của Amps. Xoay mặt  đồng hồ vạn năng cho đến khi cài đặt này để đo dòng điện.

Đồng hồ vạn năng có 2 ký hiệu A, A ~ cho AC (xoay chiều) và A còn lại cho DC – dòng điện một chiều (được sử dụng trong pin và cáp và được biểu thị bằng một đường ngang với một đường chấm bên dưới nó). Trong đó DC (dòng điện một chiều) thường được sử dụng phổ biến nhất cho các phép đo trong bài viết này. 

Cắt cáp bằng thiết bị cắt dây điện. Đây được gọi là một mạch hở. Biến đồng hồ  vạn năng thành  ampe kế đo dòng điện. Cắt đôi sợi cáp đang thử nghiệm bằng máy cắt dây, tỉa bớt vỏ để chừa được lõi đồng ra ngoài nhằm tiện cho việc kiểm tra.

Nếu bạn không cắt cáp mà dùng cầu chì thì nó vẫn hoạt động ra kết quả nhưng kết kết quả chưa chính xác. Splice trong đồng hồ vạn năng để có số đọc chính xác. Gắn thử 2 dây dẫn vào 2 đầu của đoạn dây đã cắt này. Sử dụng kẹp cá sấu để giữ các đầu dò và dây cáp để giúp bạn không bị vướng tay. 

Bạn hãy kết nối đồng hồ với mạch theo một vòng kín để cho phép dòng điện chạy qua. Đọc số trên đồng hồ vạn năng để cho bạn biết ampe hoặc miliampe. Khi các dây được chạm tốt, các đầu dò màu đỏ và đen. Đồng hồ vạn năng hiển thị  dòng điện ở dạng kỹ thuật số. Bạn nên viết ra giấy nếu không muốn quên.

Cách đo điện trở bằng đồng hồ vạn năng

Bước 1: Cài đặt để đo điện trở

Để đo điện trở, đồng hồ vạn năng gửi một dòng điện nhỏ đến đối tượng bạn đang thử nghiệm và đo điện trở của nó. Đảm bảo rút phích cắm của đối tượng trước khi thử nghiệm. Nếu bạn không tắt nó, bạn có thể làm hỏng đồng hồ vạn năng của mình. Đo điện trở trong những đồ dùng có điện như công tắc hoặc động cơ.

Bước 2: Cắm cổng đo (đầu dò) màu đen vào cổng COM và đầu dò màu đỏ vào Ω.

Cắm phích cắm màu đen vào cổng COM. Phích cắm màu đỏ trên đầu nối Ω là biểu tượng cho ohms, đơn vị được sử dụng để đo điện trở. Bạn thường thấy ký hiệu Ω cùng với ký hiệu V và Hz, đó là cổng đo cả điện áp và tần số. Đây là cổng được chia sẻ dùng chung.

Bước 3: Xác định vị trí khu vực có điện trở. Tìm ký hiệu Ω trong vùng quay của đồng hồ vạn năng  nơi hiển thị  số điện trở. Xoay núm xoay cho đến khi nó ở trong phần này.

Bước 4: Cài đặt phạm vi dự kiến.

Điều này sẽ giúp bạn thấy cường độ của điện trở mà bạn đang đo. Ví dụ: nếu bạn đang thử nghiệm kiểm tra một sợi cáp, con số sẽ gần bằng 0 vì cáp không có nhiều điện trở. Trong trường hợp đó là một miếng gỗ kém dẫn điện thì  số đó cao hơn nhiều. Xoay mặt số đến một phạm vi cao hơn mức điện trở dự kiến. 

Ví dụ, nếu bạn  đo điện trở của một thứ gì đó, bạn nghĩ nó sẽ là 1.000ohms và bạn hãy quay về lại vị trí 2000Ω. Các giá trị nằm trong khoảng từ 200 đến 2 triệu ohms tùy thuộc vào đồng hồ. Nếu bạn không biết điện trở dự kiến, hãy đặt mức công suất điện trở từ cao và giảm dần xuống! 

Bước 5: Đặt các đầu dò trên điện trở để kiểm tra lượng điện trở.

Chạm vào các đầu của đầu dò vào mỗi đầu của điện trở. Đọc kết quả trên màn hình, nó là kết quả cuối cùng. Nếu đồng hồ đo công suất ghi 1, bạn cần tăng giá trị của điện trở bằng cách xoay lên trên. Ghi lại kết quả nếu cần thiết.

Cách đo điện trở bằng đồng hồ vạn năng
Cách đo điện trở bằng đồng hồ vạn năng

Làm thế nào để bạn đo điện áp bằng đồng hồ vạn năng?

Sử dụng cài đặt điện áp để đo AC và DC. Đo Điện áp AC hoặc Điện áp Dòng điện AC được sử dụng để đo những thứ bạn có thể tìm thấy xung quanh nhà như ổ cắm, lò vi sóng, trục hoặc máy bơm. DC, dòng điện một chiều, điện áp chủ yếu được sử dụng để đo pin. Cả hai điện áp được đo rất giống nhau, chỉ có sự khác biệt nhỏ trong số đọc của chúng.

  • Điện áp một chiều  phổ biến trên ô tô và các phương tiện khác và thường được sử dụng trong  sửa chữa ô tô.

Cắm các dây dẫn thử nghiệm vào các đầu nối COM và V. Dây dẫn thử nghiệm màu đen luôn được lắp vào đầu nối có nhãn COM COM đối với điện thoại thông thường. Dây dẫn thử nghiệm màu đỏ phải được cắm vào đầu cuối được đánh dấu “V” đối với điện áp vì đây là những gì bạn đang thử nghiệm.

  • Trong cấu hình này, cả điện áp AC và DC đều được đo bằng các dây dẫn thử nghiệm.

Đặt điều khiển thành V ~ khi đo điện áp AC. Sử dụng cài đặt điện áp AC khi đo điện áp tại ổ cắm, máy giặt hoặc máy sấy, tivi hoặc bất kỳ hệ thống điện nào khác trong nhà của bạn. Tìm chữ V có biểu tượng sóng bên cạnh và di chuyển mặt số của bạn đến khu vực đó

Đặt mặt số thành V⎓ để đo điện áp một chiều, hoặc dòng điện trực tiếp và điện áp đo pin. Điện áp một chiều được hiển thị bằng chữ V với một đường nằm ngang bên cạnh và một đường chấm bên dưới đường kẻ ngang. Tìm dải điện áp một chiều trên đồng hồ vạn năng của bạn và di chuyển mặt số đến đó.

  • Nếu bạn vô tình đo điện áp xoay chiều trong cài đặt điện áp một chiều, hoặc ngược lại, đồng hồ vạn năng sẽ không bị hỏng miễn là dải điện áp của đồng hồ vạn năng được đặt ở mức cao nhất.
Đo điện áp bằng đồng hồ vạn năng
Đo điện áp bằng đồng hồ vạn năng

Đặt mặt số đến số gần nhất với điện áp bạn đang đo. Ví dụ: nếu bạn đang đo pin 1,5V, bạn sẽ đặt thang đo thành 2V vì đó là số gần nhất mà đồng hồ vạn năng sẽ hiển thị. Nếu bạn không chắc chắn về điện áp đo được, hãy điều chỉnh thang đo lên một số cao hơn. Bạn luôn có thể  chuyển nó xuống một số thấp hơn để dễ đọc hơn.

– Khi bạn đo pin, lưu ý rằng thang đo của bạn sẽ được đặt thành một số trong dải điện áp DC.

– Nếu bạn đang đo dòng điện tại ổ cắm trên tường AC, bạn có thể đặt mặt số thành 200V trong dải AC nếu ổ cắm là 110V.

Đặt đầu dò dây vào các phần mạch âm và dương của đoạn mạch  để đo hiệu điện thế một chiều. Đầu dò màu đen nên được đặt ở phía âm của pin trong khi đầu dò màu đỏ nên được đặt ở phía tích cực. Giữ đầu dò ở mỗi đầu bằng tay của bạn và đảm bảo rằng đầu dò chạm vào phần kim loại của mỗi đầu âm và dương.

  • Nếu bạn không chắc đầu nào là đầu âm và đầu nào là đầu dương. Hãy thử đặt một đầu dò vào mỗi đầu và xem đồng hồ vạn năng nói gì. Nếu nó là số âm, số dương và số âm của nó được hoán đổi vị trí.Nếu bạn không chắc đầu nào là đầu âm và đầu nào là đầu dương. Hãy thử đặt một đầu dò vào mỗi đầu và xem đồng hồ vạn năng nói gì. Nếu nó là số âm, số dương và số âm của nó được hoán đổi vị trí.

Đưa các đầu dò vào đúng các khe cắm tường  để đo điện áp xoay chiều. Để đo điện áp tại ổ cắm trên tường, hãy lắp đầu dò màu đen vào khe lớn hơn và đầu dò màu đỏ vào khe nhỏ hơn ngay bên cạnh.

Để tránh bị điện giật, hãy để ngón tay của bạn tránh xa các đầu dò khi  đặt chúng gần ổ cắm trên tường.

Đảm bảo rằng các đầu dò không chạm vào nhau.

Nhìn vào đồng hồ vạn năng kỹ thuật số để xem hiệu điện thế. Nếu các đầu dò của bạn ở nơi chúng cần đến, bạn sẽ nhận được số đọc trên đồng hồ vạn năng sẽ cho bạn biết điện áp của những gì bạn đang thử nghiệm. Nhìn vào màn hình kỹ thuật số để  đọc và ghi chú  nếu cần thiết.

  • Nhìn vào thông số sẽ cho bạn biết liệu điện áp bạn đo có trung bình hay không. Ví dụ: nếu bạn đo ổ cắm trên tường và đồng hồ vạn năng chỉ đến số 100V, thì đây là dưới mức trung bình 120V, cho bạn biết điện áp của ổ cắm tường này thấp.

Cách đo thông mạch bằng đồng hồ vạn năng

  • Sử dụng chế độ đo thông mạch để kiểm tra xem cáp dây điện có tốt hay không

Nếu bạn không biết dây có bị đứt hay không, bạn nên sử dụng tính năng đo thông mạch của đồng hồ vạn năng để kiểm tra. Kiểm tra bằng cách ghép 2 dây dẫn kiểm tra vào 2 đầu của nó.

Đây là một cách tốt để xác định xem cáp có bị lỗi đứt bên trong hay không.

  • Tắt nguồn trước khi đo thông mạch

Ngắt kết nối hoặc tháo pin khỏi thiết bị bạn muốn kiểm tra. Nếu thiết bị vẫn bật, bạn không thể đo độ thông mạch.

  • Cắm đầu nối màu đen vào cổng COM và đầu nối màu đỏ vào cổng V

Chèn đầu nối phích cắm màu đỏ vào cổng được đánh dấu bằng chữ V hoặc  biểu tượng thông mạch. Ký hiệu này trông giống như một làn sóng âm thanh. Ghép nối 2 dây dẫn thử nghiệm trên cáp để đảm bảo chúng thông mạch.

Điều chỉnh mặt số để trông giống như sóng âm thanh. Thay vì có một chuỗi số trong khu vực của nó. Tùy chọn liên tục se chỉ hiển thị một sóng âm thanh. Xoay mặt đồng hồ cho đến khi nó hướng trực tiếp thẳng vào sóng âm thanh liên tục để đảm bảo nó đang ở đúng cài đặt.

Gắn các đầu dò vào các đầu của cáp cần thử nghiệm. Gắn đầu dò màu đen vào một đầu của cáp và đầu dò màu đỏ vào đầu kia. Đảm bảo  các đầu dò chạm cùng lúc cả hai đầu cáp để đồng hồ đo điện  hoạt động bình thường.

Nghe tiếng bíp cho biết kết nối mạnh. Khi hai đầu dò chạm vào đầu cáp, một tiếng bíp sẽ phát ra nếu cáp hoạt động bình thường. 

– Nếu bạn không nghe thấy tiếng bíp, điều đó có nghĩa là bạn bị đoản mạch.

– Tiếng bíp có tác dụng cho bạn biết hầu như không có sự kháng cự tại hai điểm.

Trên đây là một số thông tin về Đồng hồ vạn năng là gì, cũng như hướng dẫn cách sử dụng đúng cách của chiếc đồng hồ “vạn năng này”. Hi vọng bài viết này mang đến cho quý độc giả những kiến thức hữu ích về thiết bị này.

AutoDetailing.vn – Blog chia sẻ, đánh giá phụ kiện ô tô cũng như chia sẻ các thông tin hữu ích về thị trường ô tô, cách tự chăm sóc chiếc xe ô tô giúp người dùng trải nghiệm nhiều hơn trên chiếc xe của mình.

Tìm kiếm AutoDetailing.vn qua: